Deze blog is geschreven door: Carina Witter

En plots zitten we thuis. Musea, bibliotheken, zwembaden en sportclubs dicht. Maar voorlopig wel drie weken thuis met wijze kinderen. Wat nu?

In dit artikel wil ik jullie inspireren en tips geven voor gezinnen met kinderen in de basisschoolleeftijd. Haal eruit wat bij jou past. Dat is voor iedereen weer anders. Doe wat kan, leg de lat niet te hoog voor jezelf en je kinderen. De basis moet goed en fijn zijn, want we zitten tenslotte wel drie weken met elkaar in hetzelfde huis.

De drie bekende R’s

Rust, reinheid en regelmaat. De drie bekende r’s die in veel literatuur over opvoeding terugkomen als de basis. En hoe jammer, moeilijk, leuk, fijn of vervelend* (*streep door wat niet van toepassing is) ook, het is heel belangrijk voor een stabiele basis.

Probeer ritme aan te brengen door samen een dagelijkse routine op te stellen. Dit begint bij afspraken als wanneer er wordt ontbeten, geluncht en avondeten. Bedtijd schuift in de vakanties vaak wat op. Kijk vooral nu wat haalbaar is. Denk hierbij ook aan jezelf als ouder. De hele dag thuis kan heel intensief zijn, dus gun jezelf ook rust door de kinderen ’s avonds op tijd naar bed te laten gaan waar ze dan nog even kunnen lezen bijvoorbeeld.

Scholen en klassen hebben vaak niet voor niets dagritmekaarten. Kinderen weten waar ze aan toe zijn, wat er van hen wordt verwacht. En daarnaast weet je ook zelf als ouder wanneer je tijd hebt om zelf dat ene wasje op te hangen of dat telefoontje te plegen.

Kinderen kunnen in deze tijd bovendien ook heel goed meehelpen met huishoudelijke taken. Denk bijvoorbeeld aan taken als de vaatwasser, was ophangen/vouwen, helpen in de tuin, met een boodschap of met koken. Als je met je kinderen bespreekt dat je het samen wil doen en dat daarvoor iedereen zal doen wat die kan, creëer je met je gezin de mogelijkheid om goed door deze tijd heen te komen. Misschien kun je nog wel hechter worden met elkaar! Maak bijvoorbeeld ook afspraken over het opruimen van spullen; na het eten zet je je spullen in de vaatwasser, ruim je het brood en beleg op. Of hang je jas meteen aan de kapstok. Als je dit nu gelijk als gewoonte aanleert, heb je daar de komende weken veel profijt van. Anders word je straks gek van alle rommel die iedereen laat slingeren en ben je naast je thuiswerk ook nog 200% bezig met je huishouden. Daar word je niet gezelliger van 😉

Weektaak – Veel kinderen zullen van school lesstof krijgen. Schrijf deze taken bijvoorbeeld op een A4’tje en laat kinderen, voor zover dat mogelijk is, zelf bepalen wanneer ze wat gaan maken. Dat is het mooie van onderwijs thuis, zelf bedenken waar je zin in hebt op dat moment!

De grootste kunst is om een ritme aan te bieden, maar niet de hele dag vol te plannen en dicht te spijkeren. Afhankelijk van de behoefte aan grenzen en kaders van je kind kun je bovenstaand schema aanpassen naar je eigen situatie.

Kinderen hebben het in ieder geval nodig om ook hun eigen ding te doen. Maak goede afspraken over schermtijd en stimuleer kinderen om te spelen. Spel is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling en daarnaast geeft het je kind de mogelijkheid om alles wat soms in het overvolle hoofd zit te verwerken. Om tot spel te komen is het soms nodig om zelf alvast iets klaar te zetten (deels op te bouwen) of zelf een poosje mee te spelen.

Evalueren kun je leren!

Als er eenmaal duidelijkheid is ontstaan over hoe de dagen thuis ingevuld gaan worden, neem dan ook regelmatig tijd om dit te evalueren. Want, je doet het samen! Ouders, jullie zijn geen leerkrachten. Probeer deze rol dan ook niet op je te nemen. Sommige kinderen zullen dan juist veel frustratie opbouwen en/of uiten.

Bij een evaluatiemoment bespreek je samen wat goed ging die dag/dagen en wat nog beter kan. Is daarvoor nog iets nodig? Of moet er iets aangepast worden aan het dagprogramma? Kinderen kunnen soms heel goede ideeën hebben, probeer hier goed naar te luisteren en te kijken of dit mogelijk is. Zo voelen kinderen zich serieus genomen en zullen ze zelf ook meer verantwoordelijk voelen voor de situatie.

Intensiteiten

Thuisonderwijs is voor veel kinderen en ouders iets nieuws. Ik vermoed dat veel kinderen het heerlijk zullen vinden. Ontdekken, leren, spelen in je eigen omgeving en zelf (grotendeels) bepalen wat je wanneer gaat doen. Er zullen ook kinderen zijn die dit heel lastig zullen vinden en dit uiten in boosheid, frustratie of andere emoties.

In de praktijk werken we veel vanuit de intensiteiten van Dabrowski. Als je merkt dat jouw intense kind niet lekker in zijn vel zit, probeer dan eens aan de hand van de volgende intensiteiten te ontdekken wat hij/zij nodig heeft.

Psychomotorische intensiteit

Beweging is heel belangrijk voor deze intensiteit! De meeste sporten gaan ook komende weken niet door, dus wees alert dat de kinderen genoeg bewegen en uitgedaagd worden hierin. Zolang het nog kan en mag, iedere dag een poos naar buiten. Wandelen, fietsen, voetballen in de tuin, trampoline, stoepkrijten… Het internet staat vol met leuke ideeën!

Sensomotorische intensiteit

Alle zintuigen prikkelen. Laat kinderen een eigen plekje creëren door bijvoorbeeld een hutje te bouwen met lekkere zachte dekens en kussens en daar hun werk maken. Dat hoeft echt niet altijd op een stoel aan een tafel. Zet een leuk muziekje op, dans en zing lekker mee. En tijd voor een tussendoortje? Misschien testen welke thee uit de theedoos nu écht het lekkerste is?

Intellectuele intensiteit

Ruimte voor eigen vragen, ideeën en creëren. Welke vragen heeft je kind allemaal? Deze kun je verzamelen op een groot blad. In de middag (bijvoorbeeld als het tijd is voor project) een vraag kiezen en deze proberen te beantwoorden. Laat kinderen zelf maar op zoek gaan naar het antwoord. Op www.schooltv.nl en andere websites zijn veel filmpjes te vinden die de vragen wellicht kunnen beantwoorden.

Ons advies naar scholen is vaak top-down onderwijs aanbieden. Dit kan ook thuis. Bespreek samen wat jullie willen doen en/of weten en wat het einddoel zal zijn. Misschien is er wel een voorbeeld van te vinden op het internet? Daarna kan het kind zelf op zoek gaan naar informatie en spullen om zelf te gaan creëren. Als ouder kun je dit proces begeleiden en vaardigheden aanreiken waar nodig (bv. hoe kan ik hoofd- en bijzaken scheiden in alle wirwar aan informatie op internet?) Dit vraagt wel ruimte en geduld van jou als ouder. Wellicht een uitdaging als je zelf ook nog aan het werk moet.

Fantasie/verbeelding

Rollenspel, tekenen en knutselen, ruimte voor ideeën en grapjes. Dit zijn een aantal kernwoorden die passen bij deze intensiteit. Het even niets doen, dagdromen, laat het maar zijn.

Als je kind angstig is, bang is voor het Coronavirus of wat er allemaal gaat gebeuren, is dit een belangrijke intensiteit om aan tegemoet te komen. Hoe zou het Coronavirus eruit zien? Kan je dit tekenen? En humor is soms ook heel helpend om weer uit de angstgedachten te komen.

Emotionele intensiteit

Alle emoties, heel intens aanwezig. Dit kan heel lastig zijn, juist als je de hele dag met elkaar optrekt. Geef ruimte voor emoties, druk ze niet weg. Kijk met elkaar waar je dan even die emoties kan laten. Heel boos? Dat kan op je eigen kamer of in de tuin. Verdrietig? Huilen mag echt wel. Probeer er bewust van te zijn dat emoties eruit mogen en moeten. Maar doe elkaar geen pijn en maak geen spullen kapot. De drie r’s, zijn juist ook voor deze intensiteit heel belangrijk.

Wees ervan bewust dat sommige kinderen zich heel verantwoordelijk voelen voor bijvoorbeeld het Coronavirus. Dat zij zich (onbewust) erg zorgen kunnen maken wat er allemaal gebeurt. Probeer dit behapbaar te maken, maar ook samen na te denken wat zij wél kunnen doen. Maak bijvoorbeeld een kaartje voor een ouder iemand die zich misschien alleen of eenzaam voelt.

Maak ook hierin als ouder de komende weken bewuste keuzes wat je wel en niet aan je kind vertelt over het Coronavirus. Je kunt er bewust voor kiezen om wel of juist geen (jeugd)journaal te kijken. Als ouder ben jij de filter vanaf de buitenwereld.

Veel wijsheid!

Ik hoop dat jullie mooie momenten mogen ervaren in het gezin. Samen lachen, samen huilen, samen plezier hebben, samen zorgen voor jezelf en andere mensen…  Dat we deze situatie waar we plots in zijn beland, ook wijs en goed kunnen benutten.

Wat lukt, is mooi meegenomen! Veel (onder)wijsheid toegewenst.