“Mijn kind heeft een IQ van 135, maar zijn kamer opruimen kan hij niet!”

“Waarom wordt ze altijd meteen zo boos als iets niet volgens haar plan gaat?”

“Mijn zoon is zo slim, maar haalt steeds een onvoldoende voor Engels!”

“Het ochtendritueel is echt een drama, voordat ze haar kleren aan heeft en gegeten heeft, zijn we een uur en een chagrijnige moeder verder!”

Herkenbaar?

Executieve functies zijn tegenwoordig een hot-item. Maar worden observaties over het executief functioneren bij hoogbegaafden wel altijd goed geïnterpreteerd? Wij zien regelmatig van niet. Het kan namelijk maar zo zijn dat een leerkracht signaleert dat de executieve functies taakinitiatie en volgehouden aandacht niet goed ontwikkeld zijn. Ouders zien juist dat deze functies zeer sterk ontwikkeld zijn en zien dit bijvoorbeeld wanneer hun kind een taart helemaal zelf bakt en de bijbehorende boodschappen alleen doet. Of ze zien dit als hun kind een ingewikkelde puzzel maakt zonder problemen. In zo’n geval kijken we eerst naar oorzaak van het niet zichtbaar zijn van de genoemde executieve functies. Mogelijk is het werk op school niet uitdagend genoeg (of juist té uitdagend), te makkelijk of te veel van hetzelfde, waardoor een kind het moeilijk vindt om de taak te beginnen of afmaken.

Toch komt het regelmatig voor dat, hoe intelligent je kind ook is, er bepaalde executieve functies nog niet voldoende ontwikkeld zijn. Dit is vaak een belangrijke oorzaak van het vastlopen van het kind.

De executieve functies worden ook wel de uitvoerende aandacht genoemd. Peg Dawson en Richard Guare (2009) onderscheiden elf soorten functies:

  • Respons-inhibitie: nadenken voordat je iets doet.
  • Werkgeheugen.
  • Emotieregulatie.
  • Volgehouden aandacht.
  • Taakinitiatie.
  • Planning/prioritering.
  • Organisatie.
  • Timemanagement: tijd inschatten, verdelen en deadlines halen.
  • Doelgericht gedrag.
  • Flexibiliteit: flexibel omgaan met veranderingen en tegenslag.
  • Metacognitie: een stapje terug doen om jezelf en de situatie te overzien en te evalueren

talent-vaardig training hoogbegaafde kinderen

Executieve vaardigheidstraining

Voor (hoogbegaafde)kinderen vanaf een jaar of 8 die bepaalde executieve functies nog niet zo sterk ontwikkeld hebben, gaan we aan de slag met ouders, leerkracht en het kind om deze vaardigheden aan te leren. We doen dit vanuit het gedachtengoed van Tijl Koenderink (de 7 Uitdagingen van hoogbegaafden) en de methode Talent-Vaardig van Yvonne Duran. Eerst bekijken we de oorzaak achter de onvoldoende ontwikkelde (of zichtbare) executieve functies.

Het traject dat we gaan doorlopen zal enkele maanden in beslag nemen, omdat deze vaardigheden niet van de 1 op de andere dag aangeleerd zijn. Daarbij zal ook eerst het executief functioneren onder de loep worden genomen, waarbij zowel het kind, de ouders en school betrokken zullen worden. Dit gebeurt aan de hand van vragenlijsten en indien mogelijk ook aan de hand van een of meerdere observaties in de klas. Wanneer er een  goed beeld is van het executief functioneren, wordt er met ouders en kind een plan opgesteld. Daarna zal de coaching van het kind individueel plaatsvinden. Het kind krijgt regelmatig huiswerk mee om thuis en op school te oefenen met de aan te leren vaardigheid.

Het doel van de deze training is dat een kind door zich vaardigheden aan te leren, beter kan functioneren in zijn persoonlijke setting en dat zijn talent beter tot uiting kan komen. Met als gevolg; een kind dat lekkerder in zijn vel zit!

Wil je hier meer over weten? Neem dan contact op met ons.